Politieke partijen in Nederland

Het Nederlandse politieke stelsel is ingewikkeld en uniek. Wij Nederlanders staan wereldwijd bekend als goede en harde onderhandelaars, en dat kenmerk is doorgewerkt in ons politieke systeem. Het Poldermodel heeft onze politici groot gemaakt, en het is een direct resultaat van het meerpartijenstelsel dat wij hanteren in Nederland. In veel landen zijn er slechts een handjevol partijen waarop je kunt stemmen tijdens een parlementsverkiezing, maar in Nederland is dat zeker niet het geval. Er zitten in de kabinetsperiode na 2017 meer dan 10 partijen in de Kamer.

Dit heeft alles te maken met de lage kiesdrempel die we in Nederland gebruiken. Er zijn landen waar je minstens 5% van de stemmen moet halen voordat je een plekje krijgt in het parlement. In Nederland is dat niet zo. Er zijn 150 zetels, en er wordt evenredig bepaald hoeveel zetels elke partij krijgt. Hiermee bedoelen we dat als er 1 op de 150 mensen op jou gestemd heeft, jij een zetel krijgt in de 2e Kamer.

Dit zorgt voor een redelijke versplintering, en voor een afbreuk van de macht van potentiële grotere partijen. Het zal niet zal voorkomen dat 1 partij een meerderheid haalt in de Kamer, en dus moet er altijd onderhandeld worden tussen partijen, die misschien wel ver van elkaar af liggen. Dit is lastig voor partijen, maar wel interessant. Partijen zijn dus heel belangrijk in het politieke systeem dat wij handhaven. Op deze pagina zullen we een aantal bekende en grote partijen behandelen, zodat je weet waar ze voor staan.

VVD

De VVD is de laatste 3 verkiezingen, 2010, 2012 en 2017, als grootste partij verkozen. De VVD is een van oudsher rechtse partij, die in 1948 werd opgericht in Amsterdam. De VVD is een afkorting voor Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. De VVD is een liberale partij, maar in het begin was er erg veel moeite om een landelijke vereniging te maken van alle liberalen in het land. Het duurde dan ook even voordat de VVD een grote partij werd.

Tot de jaren ’70 van de 20e eeuw was de VVD een partij die niet meer dan 15 zetels haalde. De partij was dan ook vooral actief als coalitiepartner. De christelijke partijen waren een stuk groter en machtiger. Toen de ontzuiling begon, rook het bestuur van de VVD zijn kans schoon. De liberalen kozen voor een rechtse koers, en focusten zich meer op het volk dan op het geloof. Al snel werden de vruchten van deze koers geplukt, en in het jaar 1982 haalde de 36 zetels.

Na een aantal interne schandalen ging het een aantal jaar minder met de VVD. Dit duurde van ’86 tot ’94. In dit jaar werd de VVD voor het eerst de grootste van Nederland. Er werden meerdere kabinetten achter elkaar gevormd zonder het CDA, een zogenaamd Paars Kabinet met de PvdA en D66.

CDA

Het Christen-Democratisch Appèl is een partij die pas sinds 1980 bestaat. De partij is ontstaan uit een fusie van de ARP, de CHU en de KVP. Dit waren allemaal christelijke partijen. Sinds de oprichting van het CDA heeft de partij slechts 3 keer niet meegeregeerd in een kabinet. Dit was tijdens de 2 Paarse kabinetten die hierboven genoemd zijn, en tijdens Rutte II, van 2012-2017. Lange tijd is het CDA een van de grootste partij geweest van Nederland, maar in 2012 bereikte het met slechts 13 zetels een dieptepunt.

Sybrand Buma is sinds 2012 de partijleider van het CDA. Het CDA is zoals gezegd een christendemocratische partij. Het CDA staat voor een aantal kernwaarden. Het belangrijke punt van de partij is ‘Gespreide Verantwoordelijkheid’. Deze waarde gaat uit van het principe dat een individu niet alleen uit moet gaan van zijn eigen verantwoordelijkheid. Iedereen moet ook uitkijken naar de maatschappij. Ook gerechtigheid en solidariteit staan hoog in het vaandel bij het CDA.

SP

De Socialistische Partij is een linkse partij in Nederland. Het is een samenvoeging van de Communistische Partij en de Marxisten in Nederland. De SP is niet te vergelijken met andere linke partijen in Nederland, omdat het zeer Euro sceptisch is. Voor de rest zijn de standpunten van de SP vooral gebaseerd op het afzetten tegen het kapitalisme. Marktwerking moet volgens de SP zoveel mogelijk wegblijven, en er moet veel bemoeienis zijn van de overheid. Volgens de SP, en andere Marxistische partijen zou dit zorgen voor een gelukkig en gelijk verdeeld land.
Toch is de SP lang niet zo extreem als echte communistische partijen, zeker omdat er in het communisme niet heel hoog wordt opgegeven van parlementaire democratie. Je zou de SP dus het beste kunnen omschrijven als een mengeling van sociaaldemocratische en communistische ideologieën. In 2006 haalde de SP 25 zetels, wat nog steeds een record is voor de partij. De laatste 3 verkiezingen werden er rond de 15 zetels gescoord door de partij.

PvdA

Gelijk na de 2e Wereldoorlog werd de PvdA, de Partij van de Arbeid opgericht. De verkiezing voor de 2e Kamer in 2017 waren een harde klap voor de partij. Er werden 30 zetels verloren, en Asscher haalde er slechts 9 binnen. Dit werd geanalyseerd als een straf van de kiezer, omdat de PvdA, een linkse partij, ging regeren met de VVD, een rechtse partij. Dit was de slechtste uitslag voor de Partij van de Arbeid sinds de oprichting. De PvdA omschrijft zichzelf als een progressieve en sociaaldemocratische partij. Ze proberen gelijkheid, solidariteit en vrijheid na te streven.

ChristenUnie

De ChristenUnie is een van de christelijke partijen in de 2e Kamer. De partij is minder streng dan de SGP, maar strenger christelijk dan het CDA. Van origine is de CU een orthodox-protestantse partij. De partij is in 2001 pas opgericht, als opvolger van de RPF en de GPV, twee andere christelijke partijen. Zelf zegt de CU dat ze de Bijbel gebruiken als inspiratiebron voor hun standpunten. Met de liefde van God en Christus willen ze het volk regeren, zodat het land een betere plek wordt. Dit komt praktisch tot uiting in linkse standpunten op het gebied van asiel-, sociaal- en milieubeleid. Op economische vlakken is de CU juist relatief rechts.